|
1
|
|
|
2
|
|
|
3
|
- Ішкі молекулалық деп, нәтижесінде құрылысы
өзгеретін, ал кейде әдетте реагенттер қосылуы ілесе
жүрмейтін маромолекулаларының химиялық
құрамы да өзгеретін процестерді айтады. Олар ішкі
молекулалық қайта топтасулар немесе бір
макромолекуланың функционалды топтарының, атомдарының
әрекеттесуі салдарынан жүреді.
- Полимерге ұқсас деп, полимерлену дәрежесі мен негізгі
тізбектің құрылысына әсер етпейтін және
полимераналогтарды алуға апарып соғатын төмен
молекулалы реагенттермен макромолекулалардың функционалды
топтарының әрекеттесу процестерін айтады.
|
|
4
|
- Ішкі молекулалық химиялық түрленулер жарық,
жоғары энергия сәулелері, жылу, химиялық реагенттер
әсерінен (полимер құрамына енбейтін) жүреді.
Ішкі молекулалық түрленулер реакция механизміне елеулі
әсер етуі, жағымсыз құрылысты
полимерлердің түзілуіне апарып соғуы мүмкін.
Дегенмен лайықты жағдайларда мұндай түрлену лер
өзге жолдармен синтезде мүмкін емес қажетті
құрылысты полимерлерді тиімді жолдармен алуға
мүмкіндік береді. Ішкімолекулалық түрленулер жылу мен
сәулелі энергия ықпалымен болуы мүмкін, сондай –
ақ бірнеше химиялық реагенттердің әсерінен жанама реакциялар пайда болады, олар
полимерлерді алу кезінде
құрылысы мен қасиеттеріне, эксплуатация мен
қайта өңдеуде әсер етеді.
- Ішкі молекулалық
түрленулер бірнеше типті болуы мүмкін: бүйір
топтардың ішкі молекулалық қайта топтасуы; басты
валенттілік тізбектерінде ішкі молекулалық қайта топтасулар;
изомерлік түрленулер (циклдену, изомерлену, қос байланыстар
миграциясы, қанықпаған байланыстардың
түзілуі; күрделі түрленулер).
|
|
5
|
|
|
6
|
|
|
7
|
|
|
8
|
|
|
9
|
- Изомерлік түрленулер негізгі тізбегінде немесе бүйірлік
топтарында қанықпаған байланыстары бар полимерлерге
тән. Мұнда полимердің элементтік құрамы
өзгермейді. Изомерлік түрленулер көбінесе эластомерлерді
өңдеу процесіне және олардың химиялық
түрленуіне қоса жүретін қосалқы реакция
болып табылады.
|
|
10
|
|
|
11
|
|
|
12
|
|
|
13
|
|
|
14
|
|
|
15
|
- ~ CH2CH = CHCH2CH2CH = CHCH2CH2CH = CHCH2 ~ →
- → ~ CH2CH = CHCH2CH2CH = CHCH2CH = CHCH2CH2 ~ →
- → ~ CH2CH = CHCH2CH2CH2CH = CHCH = CHCH2CH2 ~
|
|
16
|
- ~ CH2 – CH – CH2 – CH – CH2
– CH ~
-
Сl Cl Cl
- →
~ CH = CH – CH = CH – CH = CH ~
- поливинилен
|
|
17
|
|
|
18
|
|
|
19
|
- Полимерге ұқсас түрленулер құрамына
төмен молекулалық реагенттердің атомдары немесе
атомдар тобы енуі мүмкін макромолекулалардың бүйірлік
функционалды топтарының өзгеруіне апарып соғады,
бірақ негізгі тізбектің құрылыс пен полимерлену
дәрежесі өзгермейді. Бұл түрленулер полимерлерді
химиялық модификациялауда іс жүзінде үлкен
маңызға ие.
- Полимерге ұқсас түрленулерге реакциялар механизміне
байланысты жаңа функционалды бүйірлік топтар түзілуі,
циклдену өтуі, циклдердің ашылуы, әртүрлі
күрделілеу түрленулер жүруі мүмкін. Жаңа
функционалды топтар түзетін полимерге ұқсас
түрленулерге іс жүзінде полимерлену дәрежесі
өзгермейтін сілтілі ортада поливинилацетатты алкоголиздеп
поливинил спиртін алу жатады.
- Реакциялық ортада судың болуы алкоголизм реакциясын тежейді,
поливинил спиртінің стабилизациясы мен жуылуын
күрделендіреді.Сондықтан процесті абсолютті
құрғақ спиртті ортада 0,2 – 0,4% күйдіргіш
натрдың катализатор ретінде
қатысуымен жүргізу керек.
- Алкоголизм процесі гидролизбен
бірге жүреді, себебі реакцияға күйдіргіш
натрдың теориялық
қажетті есептеуден тек 10% жұмсалады.
|
|
20
|
|
|
21
|
|
|
22
|
|
|
23
|
|
|
24
|
|
|
25
|
|
|
26
|
|
|
27
|
|
|
28
|
|
|
29
|
|
|
30
|
|